maksiller orta hatta diş hareketi: olgu bildirimi tooth...

7
KEYWORDS Fusion, Supernumerary tooth, Maxillary midline, Midpalatal suture, Orthodontic tooth movement ABSTRACT ANAHTAR KELİMELER Füzyon, Süpernümere diş, Maksiller orta hat, Palatal sutur, Ortodontik diş hareketi ÖZET 13 year old girl had severe maxillary anterior crowding due to two supernumerary teeth which one is fused with the right central incisor. After extraction of the fused tooth, left supernumerary incisor was moved to the right side through the midpalatal suture area. Following ort- hodontic treatment, restorative and periodontal surgical procedures were performed for optimizing the esthetics of maxillary anterior teeth. 13 yaşındaki kız hastada maksiller ön bölgede bir tanesi sağ santral dişle füzyonlu iki adet süpernü- mere dişin neden olduğu şiddetli çapraşıklık görüldü. Füzyonlu dişin çekimi sonrasında sol tarafta bulunan diğer süpernümere diş, sabit ortodontik apareylerle orta hatta palatal sutur üzerinde sağa doğru hareket ettirildi. Ortodontik tedavi sonrasında optimal estetiği sağlamak için maksiller ön dişlere restoratif ve perio- dontal cerrahi işlemler uygulandı Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 30, Sayı: 1, Sayfa: 83-89, 2006 Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth Movement Through Maxillary Midline: Case Report *Doç.Dr. Tülin (Uğur) TANER, **Doç.Dr. Meryem UZAMIş TEKÇİÇEK *Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı Öğretim Üyesi **Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Öğretim Üyesi OLGU RAPORU (Case Report)

Upload: vuhanh

Post on 05-Feb-2018

227 views

Category:

Documents


1 download

TRANSCRIPT

Page 1: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

KEYWORDSFusion, Supernumerary tooth, Maxillary midline, Midpalatal suture, Orthodontic tooth movement

ABSTRACT

ANAHTAR KELİMELERFüzyon, Süpernümere diş, Maksiller orta hat, Palatal

sutur, Ortodontik diş hareketi

ÖZET

13 year old girl had severe maxillary anterior crowding

due to two supernumerary teeth which one is fused with

the right central incisor. After extraction of the fused

tooth, left supernumerary incisor was moved to the right

side through the midpalatal suture area. Following ort-

hodontic treatment, restorative and periodontal surgical

procedures were performed for optimizing the esthetics of

maxillary anterior teeth.

13 yaşındaki kız hastada maksiller ön bölgede bir

tanesi sağ santral dişle füzyonlu iki adet süpernü-

mere dişin neden olduğu şiddetli çapraşıklık görüldü.

Füzyonlu dişin çekimi sonrasında sol tarafta bulunan

diğer süpernümere diş, sabit ortodontik apareylerle

orta hatta palatal sutur üzerinde sağa doğru hareket

ettirildi. Ortodontik tedavi sonrasında optimal estetiği

sağlamak için maksiller ön dişlere restoratif ve perio-

dontal cerrahi işlemler uygulandı

Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi DergisiCilt: 30, Sayı: 1, Sayfa: 83-89, 2006

Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi:Olgu Bildirimi

Tooth Movement Through Maxillary Midline: Case Report

*Doç.Dr. Tülin (Uğur) TANER, **Doç.Dr. Meryem UzAMış TEKÇİÇEK

*Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı Öğretim Üyesi**Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

OLGU RAPORU (Case Report)

Page 2: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

84

RESİM 1 A-B

Tedavi öncesi ağızdışı görüntüleri

GİRİŞ

Dental anomaliler, dişin gelişim safhalarında oluşup genelde tek diş germini etkiler. Ancak, füzyon, gelişmekte olan iki diş germinin birleşe-rek tek geniş bir diş oluşturması ile görülür. Pulpa odası ve kök kanallarının birleşik veya ayrı olması, birleşme zamanı ve diş gelişim safhasına bağlı olarak değişir. Etiyolojisi tam olarak bilinmemekte-dir1. Shafer ve ark., fiziksel güç ve baskının komşu dişlerin uzun süre birbirleri ile temasta olmasına ve sonuçta füzyona neden olduğunu bildirmiştir. Geminasyonda ise, tek mine organının bölünme-si ile klinik olarak tek kök ve iki kron görünümü izlenir2.

Maksiller ön bölgede görülen füzyon, gemi-nasyon ve süpernümere dişler gibi dental ano-maliler estetik, yer darlığı ve periodontal sorunlara yol açmaktadır. Füzyon ve geminasyon görülen dişlerin oluşturduğu problemlerin giderilmesinde cerrahi, protetik, endodontik ve ortodontik yakla-şımlar uygulanabilmektedir1,3. Üst çene ön bölge-de görülen füzyonlu dişin çekimi geniş meziodistal boyutunun neden olduğu estetik ve fonksiyonel problemler nedeniyle tercih edilebilmektedir. Çe-kim sonrası oluşan boşluğa ortodontik tedaviyle diğer dişlerin kaydırılması sırasında midpalatal su-tur bölgesinde diş hareketi gerekebilmektedir4,5. Olgu raporlarında, 7-8 yaşlarında maksiller kesici dişin midpalatal sutur bölgesinden diğer tarafa hareketinin mümkün olabildiği bildirilmiştir6,7.

Bu olgu bildiriminde, 13 yaşında maksiller ön bölgesinde bir tanesi sağ santral dişle füzyonlu iki adet süpernümere dişi olan kız hastada, füzyonlu dişin çekimi sonrası oluşan boşluğa diğer süper-nümere dişin orta hatta palatal suturdan atlatıla-rak yerleştirilmesi sunulmaktadır.

OLGU RAPORU

Klinik muayene: 13 yaşındaki kız hasta, üst ön dişlerindeki çapraşıklık nedeniyle kliniğimize baş-vurdu (Resim 1a,b). Düzgün profile sahip hastanın ağıziçi muayenesinde sol üst kanin, alt sağ ve sol ikinci premolar dişleri dışında tüm daimi dişlerinin sürdüğü, üst sağ santral kesici dişle süpernüme-

A

re bir dişin füzyonlu ve rotasyonlu olduğu görül-dü. Füzyonlu dişle rotasyonlu sol santral kesici arasında süpernümere bir diş daha vardı. Molar ve kanin ilişkisi Sınıf I olan olguda overjet ve over-bite azalmıştı (Resim 2 a,b,c,d,).

Panoramik ve periapikal filmlerde, füzyonlu

B

Page 3: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

85

dişteki füzyonun hem kron hem kök seviyesinde

olduğu görüldü. Orta hattın solundaki süpernü-

mere dişin komşu dişlere göre kısa ancak sağ-

lam bir kök yapısına sahip olduğu izlenmekteydi

(Resim 3 a,b,c).

A

D

C

RESİM 2 A-D

Tedavi öncesi ağıziçi görüntüleri

A

B

C

RESİM 3 A-C

Tedavi öncesi panoramik ve periapikal radyografları

B

Page 4: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

86

RESİM 4

Tedavi öncesi sefalometrik değerlendirme

Sefalometrik değerlendirmede olgunun dik yön yüz boyutlarının arttığı ve maksiller fazlalığa bağlı Sınıf II iskeletsel yapıya sahip olduğu görül-dü. Üst kesici eğimleri dik, alt kesiciler hafif labi-yale eğimliydi. Dudak protrüzyonu artmıştı (Resim 4).

Tedavi yöntemi: Tedavi planlamasında , füz-yonlu dişin çekimine ve diğer süpernümere dişin ortodontik tedaviyle sağ üst santral kesici yerine getirilmesine karar verildi. Çekimden sonra üst dişler braketlendi ve seviyeleme için .016 inch NiTi ark teli yerleştirildi. Sol üst santral kesiciye yer açmak ve süpernümere dişi sola hareket etti-rebilmek için coil springlerden yararlanıldı (Resim 5 a,b,c). Üst dişlerin rotasyonları düzeltildikten sonra bir dizi yuvarlak ve köşeli telle, alt dişler de braketlenerek seviyeleme işlemine devam edildi. Süpernümere diş orta hatta sağa doğru hareket ettirilirken aynı yönde hareket eden labiyal fre-nilumun diş hareketini zorlaştırdığı fark edildi ve frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi süresi 20 aydı. Sabit ortodontik apareyler çıkarıldıktan sonra üst ve alt Hawley apareyleri ile retansiyon sağlandı.. Sağ santral kesici yerine yerleşen sü-pernümere dişin meziodistal boyutunu artırmak için kompozit resinle (Spectrum TPH, Dentsply/DeTry, Konstanz, Germany) büyütme işlemi yapıl-dı. Resim 6, ortodontik tedavi sonrası Sınıf I mo-

lar ve kanin kapanışının sağlandığını, ön bölgede normal overbite, overjet ilişkisinin elde edildiğini göstermektedir. Daha sonra üst sağ santral, late-ral ve kanin dişlere gingival konturlarını düzeltmek ve soldaki dişlerle eşit kron boyları sağlamak için gingivektomi işlemi uygulandı. Periodontal cerrahi sonrası iyileşme döneminin ardından santral kesi-ci dişlerin konturları kompozit rezinle düzeltildi.

Tedavi sonuçları: Resim 7, hastanın tedavi sonrası 3. ayda ağız dışı ve içi fotoğraflarını gös-

A

B

C

RESİM 5 A-C

Başlangıç ortodontik tedavi aşaması, üst ark braketlenmiş

Page 5: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

87

A

B

C

RESİM 6 A-C

Sabit ortodontik tedavi sonrası ağıziçi görüntüleri

RESİM 7 A-E

Ortodontik tedaviden 3 ay sonra alınan ağızdışı ve ağıziçi görüntüleri

A

B

C

D

E

Page 6: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

88

termektedir. Hastaya estetik bir gülümseme ile birlikte fonksiyonel ve estetik bir oklüzyon kazan-dırıldı. Tedavi sonrası sefalometrik değerlendirme olgunun vertikal ve sagital iskeletsel değerlerin-de bir değişim meydana gelmediğini gösterdi. Dental olarak üst kesicilerin labiyale eğimlenerek

normal kesici eğimlerine yaklaştığı, başlangıç-ta labiyale eğimli olan alt kesicilerin ise dikleştiği izlendi. Dudak protrüzyonunda farklılık meydana gelmedi (Resim 8). Hastadan tedavi sonrası alı-nan radyograflarda süpernümere dişin midpalatal suturda bir miktar distorsiyonla birlikte orta hat-tan atladığı gözlendi (Resim 9 a,b,c).

TARTIŞMA

Bu olgu raporunda 13 yaşındaki bir kız çocuk-ta ortodontik tedaviyle süpernümere kesici dişin sutur hattından diğer tarafa hareketini sağlamak mümkün olmuştur. Klinik olgu bildirimlerinde 8 ve 9 yaşlar arasında midpalatal sutur bölgesinde diş hareketi sağlanan 3 olgudan bir tanesinde santral kesici diş suturdan atlatılabilmiş, diğerlerinde orta hatta yerleştirilmiştir4,5,6.

Bu konuda yapılan deneysel bir çalışmada histolojik olarak midpalatal suturun genç köpek-lerde diş hareketi yönünde distorsiyona uğradı-ğı, yaşlı köpeklerde ise santral dişin herhangi bir engelle karşılaşmadan orta hattan diğer tarafa atladığı gösterilmiştir. Genç köpeklerde özellikle kökün orta ve apikal üçlüsünde kök rezorbsiyonu meydana geldiği, yaşlı köpeklerde ise kök rezor-bsiyonunun daha fazla olduğu bildirilmiştir7. Olgu-muzda ortodontik hareket sırasında suturda bir miktar distorsiyon meydana gelmiştir, radyografik

RESİM 8

Tedavi sonrası sefalometrik değerlendirme

RESİM 9 A-C

Tedavi sonrası panoramik, periapikal ve oklüzal radyografları

A

B

C

Page 7: Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi Tooth ...dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20061.sayimakale-12.pdf · frenektomi işlemi uygulandı. Toplam tedavi

89

olarak kök rezorbsiyonu izlenmemiştir.

Olgumuzda labiyal frenilum diğer çalışmalar-da bahsedildiği gibi diş hareketi yönünde hareket etmiş5,6, frenektomi işlemi diş hareketini kolaylaş-tırmıştır. Ortodontik tedaviyle birlikte yapılan ilave

restoratif ve periodontal işlemler hastaya fonksi-

yonel ve estetik bir oklüzyon ve gülümseme este-

tiğinin kazandırılmasını sağlamıştır.

Periodontal cerrahi işlemler için Dr. Pınar Emecen’e teşekkür ederiz.

KAYNAKLAR

İLETİŞİM ADRESİ

Doç.Dr. Tülin (Uğur) TANERHacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı 06100 Sıhhiye/ANKARA

Tel: 0312 305 22 90 / 0312 311 64 61, Fax: 0312 309 11 38, E-mail:[email protected]

1. Yanıkoğlu F, Kartal N. Endodontic treatment of a fused maxillar lateral incisor. J Endodon 1998; 24: 57-59.

2. Shafer WG, Hine MK, Levy BM. Developmental disturbances of oral and paraoral structures. In: Shafer WG, Hine MK, Levy BM, eds. A Textbook of Oral Pathology, 4th edn. Philadelphia, USA: W. B. Saunders Co., 1983; 38-39.

3. Tsurumachi T, Kuno T. Endodontic and orthodontic treatment of a cross-bite fused maxillary lateral incisor. Int Endodon J 2003; 36: 135-142.

4. Follin ME. Orthodontic movement of maxillary incisor into the midline. Swed Dent J 1985; 9: 9-13.

5. Melnik AK. Orthodontic movement of a supplemental maxillary incisor through the midpalatal suture area. Am J Orthod Dentofac Orthop 1993; 104: 85-90.

6. McCollum AGH. Crossing the midline: A longterm case report. Am J Orthod Dentofac Orthop 1999; 115: 559-562.

7. Follin M, Ericsson I, Thilander B. Orthodontic movement of maxillary incisors through the midpalatal suture area. Eur J Orthod 1984; 6: 237-246.