prezentacija 10

of 39/39
8 MAKROEKONOMSKI PODACI

Post on 06-Feb-2017

228 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

23Copyright © 2004 South-Western
Mikroekonomija
Mikroekonomija prouava kako odluuju pojedinana domainstva i preduzea i kako meusobno deluju na trištima
Makroekonomija
Makroekonomija prouava pojave na nivou cele ekonomije
Njen cilj je da objasni ekonomske promene koje istovremeno pogaaju domainstva, preduzea i trišta
Copyright © 2004 South-Western
KAKO SE MERI DOHODAK ZEMLJE
Makroekonomisti odgovaraju na pitanja poput:
Zašto je u nekim zemljama proseni dohodak visok, a u nekima nizak?
Zašto cene u pojedinim periodima brzo rastu, a drugima su stabilne?
Zašto se proizvodnja i zaposlenost u nekim godinama poveavaju, a u drugima smanjuju?
Copyright © 2004 South-Western
DOHODAK I IZDACI PRIVREDE
Kada procenjujemo da li je jedna privreda u dobrom ili lošem stanju, logino je da pogledamo ukupni dohodak koji svi ljudi zarauju u nekoj privredi.
Copyright © 2004 South-Western
DOHODAK I IZDACI PRIVREDE
U privredi u celini dohoci moraju biti jednaki izdacima zbog toga što...
...u svakoj transakciji postoje: kupac i prodavac:
...svaki dinar izdatka nekog kupca predstavlja dinar dohotka za nekog prodavca.
Copyright © 2004 South-Western
MERENJE BRUTO DOMAEG PROIZVODA
Bruto domai proizvod (BDP) meri ukupne dohotke i ukupne izdatke privrede
On predstavlja trišnu vrednost svih finalnih dobara i usluga proizvedenih u nekoj zemlji u datom periodu vremena.
Copyright © 2004 South-Western
Jednakost dohodaka i izdataka moe se ilustrovati dijagramom krunog toka
Copyright © 2004 South-Western
Inpti/autputi
Novac
DOMAINSTVA
Poseduju i prodaju faktore proizvodnje
PREDUZEA
Unajmljuju i koriste faktore proizvodnje
Prihod (= BDP)
Rad, zemlja, kapital
MERENJE BRUTO DOMAEG PROIZVODA
Bruto domai proizvod (BDP) je trišna vrednost svih finalnih dobara i usluga proizvedenih u jednoj zemlji u odreenom vremenskom periodu.
Copyright © 2004 South-Western
,,... svih finalnih ...”
On belei samo vrednosti finalnih dobara, ne i meuproizvoda (vrednost se rauna samo jednom)
,,... dobara i usluga...”
U BDP su ukljuena i materijalna dobra (hrana, odea, automobili) i nematerijalna dobra, odnosno usluge (šišanje, hemijsko išenje odee, posete lekaru).
Copyright © 2004 South-Western
,,...proizvedenih...”
U BDP su ukljuena dobra i usluge koji se proizvode u tekuem periodu. U njega nisu ukljuene transakcije koje obuhvataju dobra proizvedena u prošlosti
,,... u jednoj zemlji...”
Copyright © 2004 South-Western
BDP predstavlja vrednost proizvodnje koja se odvija u odreenom intervalu vremena. Taj interval obino je jedna godina ili kvartal (tri meseca).
Sezonske korekcije
Bruto nacionalni proizvod = ukupni dohodak koji su ostvarili dravljani jedne zemlje
Obuhvata dohotke naših graana ostvarene u inostranstvu ali ne i dohotke stranaca u nas
Neto nacionalni proizvod = BNP – amortizacija
Nacionalni dohodak = NNP – indirektni porezi (npr. porez na promet)
Copyright © 2004 South-Western
KOMPONENTE BDP
BDP ukljuuje sve proizvode koji su proizvedeni u ekonomiji i prodati na legalnim trištima
Copyright © 2004 South-Western
Šta nije obuhvaeno BDP-om?
Iz BDP-a je iskljuena veina proizvoda koji se proizvode i potroše kod kue i koji nikada ne izau na trište
Primer: spremanje kue
BDP ne ukljuuje proizvode koji su proizvedeni i prodati ilegalno
Copyright © 2004 South-Western
Copyright © 2004 South-Western
KOMPONENTE BDP
Potrošnja (C):
Izdaci domainstava na dobra i usluge s izuzetkom kupovine novog stambenog prostora
Investicije (I):
Izdaci na proizvodnu opremu, zalihe i graevinske objekte, ukljuujui i kupovinu novog stambenog prostora
Copyright © 2004 South-Western
Dravni izdaci (G):
Izdaci za dobra i usluge lokalnih vlasti, vlasti federalnih jedinica i federalne vlade
Ne ukljuuje transferna plaanja pošto se ona ne vrše u zamenu za neko dobro ili uslugu iz tekue proizvodnje
Neto izvoz (NX):
Izvoz minus uvoz.
Copyright © 2004 South-Western
Copyright©2004 South-Western
Ukupno (u mld.$)
Po glavi (u $)
% od ukupnog broja
Potrošnja
69%
REALNI NASUPROT NOMINALNOM BDP-u
Nominalni BDP je vrednost proizvodnje dobara i usluga po tekuim cenama
Realni BDP pokazuje vrednost proizvodnje dobara i usluga po stalnim cenama
Copyright © 2004 South-Western
REALNI NASUPROT NOMINALNOM BDP-u
Potpuno taan opis ekonomije zahteva da se nominalni BDP pretvori u realni BDP što se postie upotrebom BDP deflatora
Copyright © 2004 South-Western
Copyright©2004 South-Western
Cene i koliine
Copyright©2004 South-Western
2001.
(1 € po kobasici X 100 kobasica) + (2 € po pljeskavici X 50 pljeskavica) = 200 €
2002.
(2 € po kobasici X 150 kobasica) + (3 € po pljeskavici X 100 pljeskavica) = 600 €
2003.
(3 € po kobasici X 200 kobasica) + (4 € po pljeskavici X 150 pljeskavica) = 1.200 €
Copyright © 2004 South-Western
Copyright©2004 South-Western
2001.
(1 € po kobasici X 100 kobasica) + (2 € po pljeskavici X 50 pljeskavica) = 200 €
2002.
(1 € po kobasici X 150 kobasica) + (2 € po pljeskavici X 100 pljeskavica) = 350 €
2003.
(1 € po kobasici X 200 kobasica) + (2 € po pljeskavici X 150 pljeskavica) = 500 €
Copyright © 2004 South-Western
BDP deflator
BDP deflator je mera nivoa cena koja se rauna kao odnos nominalnog BDP-a i realnog BDP-a puta 100 tj.
(BDPn/BDPr)x100
On nam pokazuje rast nominalnog BDP-a nastao usled porasta cena dobara i usluga, a ne usled porasta proizvedenih koliina.
Copyright © 2004 South-Western
Nominalni BDP
BDP deflator
Pretvaranje Nominalnog BDP u Realni BDP vrši se na sledei nain:
Nominalni BDP20XX
Copyright©2004 South-Western
2002.
2003.
Copyright © 2004 South-Western
Mld $ iz
BDP je najbolja pojedinana mera ekonomskog blagostanja u društvu
BDP po glavi stanovnika pokazuje nam dohotke i izdatke prosene osobe u privredi.
Copyright © 2004 South-Western
Copyright © 2004 South-Western
Neke stvari koje doprinose dobrom ivotu izostavljene su iz BDP-a.
Vrednost dokolice.
Kvalitet ivotne sredine
Vrednost gotovo svih aktivnosti koje se odvijaju van trišta kao što je vrednost vremena koje roditelji provode sa svojom decom ili pak vrednost volonterskog rada.
Copyright © 2004 South-Western
Copyright©2004 South-Western
Zemlja
Oekivani ivotni vek
Pismenost odrasle populacije
REZIME
Pošto u svakoj transakciji postoje kupac i prodavac, ukupni izdaci u privredi moraju biti jednaki ukupnim dohocima u toj privredi.
Bruto domai proizvod (BDP) meri ukupne izdatke neke privrede za novoproizvedena dobra i usluge i ukupne dohotke koji se ostvaruju od proizvodnje tih dobara i usluga.
Copyright © 2004 South-Western
REZIME
BDP je trišna vrednost svih finalnih dobara i usluga proizvedenih u jednoj zemlji u odreenom vremenskom periodu.
BDP se sastoji od etiri komponente izdataka: potrošnje, investicija, dravnih izdataka i neto izvoza
Copyright © 2004 South-Western
REZIME
Nominalni BDP meri vrednost proizvodnje dobara i usluga u ekonomiji na osnovu tekuih cena.
Realni BDP meri vrednost proizvodnje dobara i usluga u ekonomiji na osnovu konstantnih cena iz bazne godine.
BDP deflator – koji predstavlja odnos nominalnog i realnog BDP-a – meri nivo cena u ekonomiji.
Copyright © 2004 South-Western
REZIME