uva-dare (digital academic repository) ongewenschte muziek: … · geraadpleegd bronnenmateriaal...

Click here to load reader

Post on 19-Mar-2020

6 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • UvA-DARE is a service provided by the library of the University of Amsterdam (http://dare.uva.nl)

    UvA-DARE (Digital Academic Repository)

    Ongewenschte muziek: De bestrijding van jazz en moderne amusementsmuziek in Duitslanden Nederland, 1920-1945

    Wouters, C.A.T.M.

    Link to publication

    Citation for published version (APA):Wouters, C. A. T. M. (1999). Ongewenschte muziek: De bestrding van jazz en moderne amusementsmuziek inDuitsland en Nederland, 1920-1945.

    General rightsIt is not permitted to download or to forward/distribute the text or part of it without the consent of the author(s) and/or copyright holder(s),other than for strictly personal, individual use, unless the work is under an open content license (like Creative Commons).

    Disclaimer/Complaints regulationsIf you believe that digital publication of certain material infringes any of your rights or (privacy) interests, please let the Library know, statingyour reasons. In case of a legitimate complaint, the Library will make the material inaccessible and/or remove it from the website. Please Askthe Library: https://uba.uva.nl/en/contact, or a letter to: Library of the University of Amsterdam, Secretariat, Singel 425, 1012 WP Amsterdam,The Netherlands. You will be contacted as soon as possible.

    Download date: 25 Mar 2020

    https://dare.uva.nl/personal/pure/en/publications/ongewenschte-muziek-de-bestrding-van-jazz-en-moderne-amusementsmuziek-in-duitsland-en-nederland-19201945(2bc2d040-cb79-4bee-801d-ad50fc51da86).html

  • Geraadpleegd bronnenmateriaal

    a. Archieven

    Bundesarchiv (BA) Berlijn — R.55 / 556 (Protokoll Programmsitzung am

    21.6.1944) — R.55 / 557 (Kritik von Parteidienststellen und

    hörer am Programm) — R.55 /1254 (Programmgestaltung des Rund-

    funks, Ministervorlagen von Ministerial-direktor Hinkel)

    — R.56 1,141, (Sonderbericht RMK Landeslei-ter Berlin)

    — R.58 / 147,150,158 (Meldungen aus dem Reich)

    — R.58 / 1090 (Neue Programm-Richtlinien RSHA)

    — R.70 / NL34, nr.52 (Brief SD-Außenstelle Maastricht)

    — NS 18/ 507 (Correspondentie Goebbels, Scheffler, Gutterer, Heydrich, Tießler over Hamburgse 'Swing-Jugend')

    — NS 19/ 219 (Correspondentie Axman, Hey-drich, Himmler over Hamburgse 'Swing-Ju-gend'

    — RD 33 Amtliche Mitteilungen der Reichsmu-sikkammer

    Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen (Mi-nisterie O&W) Zoetermeer Arch. Ereraden en Centrale Ereraad (inventaris 1991, nrs. 42, 59)

    Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) Amsterdam — Arch. 20 Generalkommissar für Verwaltung

    und Justiz (GKfVuJ) — Arch. 61-76 Generalkommissar zur besonde-

    ren Verwendung (GKzbV) — Arch. 77-85 Höhere SS- und Polizeiführer

    (HSSPF) — Arch. 102 Departement van Volksvoorlich-

    ting en Kunsten (DVK) — Arch. 103 Nederlandsche Omroep (NO) — Arch. 104 Nederlandsche Kultuurkamer

    (NKK) — Arch. 105-112 Persgilde — Arch. 123-168 Nationaal-Socialistische Bewe-

    ging (NSB) — Arch. 194 Commisie voor de Perszuivering — Arch. 216 Collectie Nederlandsche Over-

    heidsinstellingen (CNO) — Arch. 248 Documentatie I (Personen) — Arch. 249 Documentatie II (Zaken)

    Gemeente-archief Amsterdam (GAA) — Arch. 5181 Algemene zaken — Arch. 5225 Politie — Gemeenteblad jaargangen 1924,1928

    Kennemer Lyceum Archief Overveen Administratiekaart Eduard Constantijn Crom-melin Collectie Lyceumkrant

    Landesarchiv Berlin (LA Berlin) R 20 (Polizeipräsident Berlin), Acc. 1968, nr. 7766, bladen 32-39 (correspondentie Himmler -Polizeipräsident)

    Nederlands Jazzarchief (NJA) Amsterdam — Collecties grammofoonplatencatalogi, affi-

    ches, concertaankondigingen, reclamefol ders

    — Correspondentie Theo Uden Masman (1944-

    1945) — Correspondentie Han Baas, Dick van der

    Noord, John Wing Easton, D. Mac Neill (1944-1945)

    — Map Crommelin — Plakboeken Theo Uden Masman met verza-

    melde krantenrecensies en programma's (1926-1945)

    — Programma van het 'Nationaal Concours

    466

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    van Dansorkesten 194z in den Dierentuin te 's-Gravenhage, zaterdag 8 augustus 194z'

    Niedersächsisches Hauptstaatsarchiv (NSHSA) Hannover — R.IZZA, XI 13 (2661), III A7, nrs. 62 (Richt-

    linien für die Erteilung von Tanzerlaubnis-sen) en 66 (Fernhaltung jugendlicher Perso-nen von öfTentl. Tanzlustbarkeiten)

    — R.IZ2A, XI iof (2657), III Ai, nrs. 11-12, 21 (Correspondentie Regierungspräsident der Provinz Hannover aangaande 'Veranstaltung von Tanzlustbarkeiten'), 77-78 (Ministerial-blatt für die innere Verwaltung)

    — R.158, Acc 38/83, nr. 2, Akt.nrs. 209, 215 (Ju-gendschutzlager Moringen - Solingen)

    Omroeparchief Hilversum — Collectie 'Documentatie Omroep in oorlogs-

    tijd 1940 -1945' — Collectie omroepbladen — Collectie 13097, doos 19/z (Hugo de Groot)

    Staatsarchiv der freien Hansestadt Bremen (St.Arch. Bremen) R.3-i.i. Reichskulturkammer, Nrs. 6/31 (briefwis-seling Landesleiter Niedersachsen der RKK en Städtischen Musikbeauftragter Bremen) en 6/33 (Beschäftigung ausländischer Musiker)

    Particuliere collecties

    Harry Coster (HC) — Platencollectie — Geluidsband interview Herman Openneer en

    Harry Coster met Henk van Zoelen, 1977 — Rapporten Th. & L. Limperg (accountants),

    betreffende controle administratie en jaarre-keningen DECCA, 1942-1945

    — Overige bedrijfsadministratie Hollandsche Decca Distributie N.V. 1942-1949.

    Herman Openneer (HO) — Platencollectie — Statuten en Algemeen Huishoudelijk Regele-

    ment van de Nederlandsche Jazz Liga, juni

    1935 — Transcriptie interview van Bert Vuijsje met

    Cees Verschoor, 10-4-1995

    b. Interviews, enquête

    De hierna genoemde personen zijn geïnterviewd en/of telefonisch ondervraagd:

    C.G. Bakker 'Kees' (voorzitter Hot Record Club Zaandam), Ad en Willy Boer (Wanderers Hot-club Den Haag), Otto Daams, Arnold Haax-man, E. van Heukelom-van de Brink (Omroep-discotheek), Han van der Hoek, Th.J. Klein 'Ronny' (The American Club Haarlem) Aad Koelewijn, J.J. Krouwels (The American Club Haarlem), Benjamin Muysson, Herman Open-neer, Frans Oudejans, C. van Steensel van der Aa.

    Grammofoonplatenindustrie: Harry Coster, G.M. Oord 'Ger', Paul A.J. Wijhoff, Wim van Zoelen.

    Musici: J.M. Baas 'Han', Martin Beekmans, Ado Broodboom, Eddy Christiani, Han de Jong, Marius J.C. Koppijn, Wim Kroon, Frans Poptie, Wim de Rooy, Wim Sanders, Marcel Thielemans, Lex van Weren.

    Hamburger Swing-Jugend': Otto Bender, Jürgen Desebrock, Günther Discher, Kurt Frischmuth, Charlotte Heile, Klaus Krebs, Werner Krebs, Gunter Lust, Thorsten Müller, Hans Heinrich Pünjer, Kurt R.H. Sonderborg.

    Schriftelijke reacties naar aanleiding van een in 1992 en 1993 gehouden enquête werden ontvan-gen van: Ado Broodboom, Roger Classen, C.J. van Doesburg, F.J.A.M. Dijkman, Herman Dijk-stra, Charles P. Gelauff, Johannes C. Iversen, Minze J. Jansma, W.A.N. Kruijt, Jacques Pelzer, Benno A.H. Stoppelman, Lambert Vandenbree-den.

    c. Periodieken

    - Algemeen Dagblad, 18-3-1944 - Algemeen Handelsblad, jaargangen 1935-1936,

    1940-1944 - American Historical Review, Vol. 94, nr. 1,

    Febr. 1989 - The American Journal, (Haarlem) 23-10-

    1940, april 1941 - Amersfoortsche Courant, 27-3-1942 - Amtliche Mitteilungen der Reichsmusikkam-

    mer, i.-io. Jahrgang, 1934-1943 - Amusementsbedrijf Het eenig bestaande vak-

    blad in Nederland tot behartiging de belan-gen van kermisvakgenooten, artisten (circus, variété, cabaret), musici, enz. Officieel or-gaan van de vakgroep 'kermisinrichtingen', jaargangen 1942-1944

    - Apeldoomsche Courant, 4-9-1943

    467

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    Arnhemsche Courant, 21-2-1942, 30-6-1943

    Der Artist, nr. 2380, juli 1931

    Astra, april 1926

    Aus Politik und Zeitgeschichte, 6-11-1976

    Brabantsch Nieuwsblad, 5-3-1943

    De Bredasche Courant/Algemeen Brabantsch

    Dagblad, 16-9-1941

    Burschenschaftliche Blätter, nr. 45,1931

    Caecilia en de muziek, nr. 93, 1935-1936

    Cinema & Theater, maart 1926, jaargang 1943

    Commentator, Toron to , August /September

    1968

    Dagblad van Noord Brabant en Zeeland, 30-

    11-1940, 8-2-1943

    De Courant — Het Nieuws van den Dag, jaar-

    gangen 1941-1944

    Delftsche Courant, 24-12-1943

    Deutsches Allgemeines Sonntagsblatt, 6-12-

    1981, 29-5-1988

    Deutsche Zeitung in den Niederlanden, 26-9-

    1940

    Doctor Jazz Magazine, nrs. 25, 39, 50, 91, 97,

    99,130, 139, mei 1967 — december 1992

    • Dordrechtsche Courant, 12-7-1942

    Dux, Tijdschrift voor allen, die medewerken

    aan de vorming van de katholieke rijpende

    jeugd, 10e jaargang, nr. 6, januari 1937

    - German History, Vol. 6, nr. 2, August 1988

    • De Gil, nrs. 9, 11-13, juli-augustus 1944

    • De Gooi- en Eemlander, 10-1-1941

    • De Gramophoonrevue, oktober 1931 — mei 1933

    • Haagsche Courant, 21-10-1937, 8-11-1937

    • De Haagsche Post, juli 1941, 17-1-1942

    • Haagsch Maandblad, januari 1927

    • Haarlemsch Dagblad, 28-5-1936

    • Haarlemsche Courant, 16-1-1934

    • Hamburger Abendblatt, 29-1-1985, 30-1-1985

    - Hamburger Tageblatt, Amtliches Nachrich-

    tenblatt der Staats-und Gemeindeverwaltung

    der Hansestadt Hamburg , 20-3-1940

    - Historical Reflections, Vol. IV, nr. i, S u m m e r

    1977

    • Historian, nr. 41, 1978

    - Illustrierter Beobachter, 19. Jahrgang, nr. 26,

    29-6-1944

    - Jazzwereld1, november 1991

    - De Jazzwereld, september 1931 - november/

    december 1940

    - Journal für Geschichte, nr. 3, Mai 1980

    - Journal of social history, Vol. 7, nr. 1, Fall 1973

    - Katholieke Illustratie, 30-11-1941

    - Leeuwarder Courant, 17-2-1944

    - Het Leven, jaargangen 1927-1928,1931,1932

    - De Limburger Koerier, 23-6-1944

    - Luistergids, programmablad van den Neder-

    landschen Omroep , ie jaargang (1942)

    — De Lyceumkrant, Orgaan van het Kennemer

    Lyceum, december 1931 - november 1938

    — Mededeelingenblad van het Muziekgilde der

    Nederlandsche Kultuurkamer, nr. 2, januari-

    februari 1945

    — The Melody Maker, 9-6-1934,10-7-1937, 12-2-

    1938, 9-4-1938

    — Melos, Zeitschrift für neue Musik, Jahrgang

    1930

    — Music, le magasin du jazz, nrs. 117, 119-120,

    122, juin -aôut/septembre - novembre 1935

    — De Musicus, Algemeen Nederlandsch Vak-

    tijdschrift voor de Muziek en het Amuse-

    mentsbedrijf, n e en 12e jaargang (1943-1944)

    — Muziek, Periodiek gewijd aan de amuse-

    mentsmuziek en variété; Behartigd tevens

    de belangen der Nederlandsche musici en artis-

    ten, iste jaargang, nr. 5,10-1-1946

    — De Muziek, oktober 1926, februari 1927

    — Het Nationale Dagblad, voor het Nederland-

    sche Volk, jaargangen 1940-1941,1943

    — Nederlandsche Staatscourant, nr. 183, 21-9-

    1943 — Nederlands Jazz Archief-Bulletin, kwartaal-

    blad van de Stichting Nationaal Jazz Archief,

    nrs. 1 t /m 32, september 1991 - juni 1999.

    — Nieuwe Rotterdamsche Courant ( N R C ) , jaar-

    gangen 1937,1941-1942

    — NRC Handelsblad, 16-5-1984, 20-10-1987, 18-

    1-1988, 7-1-1989, 25-4-1990

    — Oprechte Haarlemsche Courant, 28-5-1938

    — Het Parool, 28-12-1996

    — Radio Bode, officieel orgaan van de Algeme-

    ne Vereniging Radio Omroep , jaargangen

    1929,1931,1934, 1941

    — De Radiogids, officieel weekblad der

    V.A.R.A, jaargangen 1933, 1935, 1940

    — Das Reich, 15-6-1941

    — Reichsgesetzblatt, I, 1933-1940

    — De Residentiebode, 47e jaargang, 7-4-1941

    — Roaring Jazz Croaner Chronicle, juni 1970 -

    maart 1971, augustus 1974

    — Scheveningsche Koerier, juli 1941

    — De Schouw, eerste jaargang, nr. 3, 16-2-1942

    — De Schijvenschouw, nrs. 4, 7-8, juni 1933 - ja-

    nuari/februari 1935

    — Skript, historisch tijdschrift, jaargang 8, nr. 1,

    maart 1986

    — Sonntag, nr. 26, 1984

    — Der Spiegel, nrs. 16, 20, April - Mai 1988

    — De Stem, bijlage ter gelegenheid van het veer-

    tiende oude stijl jazzfestival in Breda, mei

    1984

    — De Stormmeeuw, maandblad van den natio-

    nale jeugdstorm, november 1934, januari

    1941, juni 1944

    468

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    — Storm-SS, 29-11-1941

    — De Telegraaf, jaargangen 1928,1935, 1940-

    1944

    — Tuney Tunes, nr. 9, september 1944

    — De Tijd, jaargangen 1941-1942

    — De Typhoon, 18-7-1987, 8-8-1987

    — Unterhaltungsmusik, 14-9-1939

    — Utrechts Dagblad, 27-5-1941

    — Utrechts Nieuwsblad, 2-6-1944

    — Het Vaderland, jaargangen 1926,1934,1937-

    1938, 1940-1942

    — Verordeningenblad der Nederlandsche Kultuur-

    kamer, jaargangen 1942-1944

    — Verordnungsblatt für die besetzten niederländi-

    schen Gebiete, jaargangen 1940-1944

    — Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, 11.

    Jahrgang, 1963 / 30. Jahrgang, 1982

    — Voilà, Gazette hebdomadaire de la bonne hu-

    meur, oktober 1942

    — Het Volk, jaargangen 1926, 1932, 1934-1936,

    1941-1944

    — De Volkskrant, 4-5-1985, 4-5-1990, 27-2-1996

    — Het Vrije Volk, mei-juli 1962

    — Vrij Nederland, 9-5-1964, 2-8-1986 (kleuren-

    katern)

    — De Waag, 12-3-1943

    — De Wereld der Muziek, mei 1941 - april 1944

    — Westermanns Monatshefte, 85. Jahrgang, 1940

    — De IJsselstreek, 9-6-1944

    — De Zeister Courant, 5-7-1944

    — Zeit-magazin, nrs. 46 en 47, 11-11-1983 en 18-

    11-1983

    — Zeitschrift für Musik, Monatsschrift für eine

    geistige Erneuerung der deutschen Musik,

    december 1927, mei 1933

    d. Literatuur

    Algra, H , C. Rijnsdorp, Ben van Kaam, Vrij en

    gebonden, 50 jaar NCRV, Baarn 1974

    Bakker, G.P., De omroep en het vrije woord 192$-

    1960, Amsterdam i960

    Baresel, Alfred, Das neue Jazzbuch, Leipzig 1929

    Beck, Johannes, Heiner Boehncke, Werner

    Heinz, Gerhard Vinnai (Hg), Terror undHof-

    nung in Deutschland 1953-194$, Leben im

    Faschismus, Reinbek bei Hamburg 1980

    Benz, Richard, Die Stunde der deutschen Musik,

    Jena 1927

    Berendt, Joachim Ernst, Ein Fenster aus jazz,

    Frankfurt a.M. 1977

    Boberach, Heinz (Hg), Meldungen aus dem

    Seich, Die geheime Lageberichten des Sicher-

    heitsdienstes der SS, Band 11, Berlin 1984

    Boelcke, Willi A., Kriegspropaganda 19)9-1941,

    Geheime Ministerkonferenzen im Reichs-

    propagandaministerium, Stuttgart 1966

    Boelcke, Willi A., Die Macht des Radios, Welt-

    politik und Auslandrundfunk 1924-1976,

    Frankfurt a.M. 1977

    Boer, Herman Pieter de, Eddy Christiani — Het

    stond in de sterren, Amsterdam/Assen 1969

    Boer, J. de, Omroep en publiek in Nederland tot

    1940, De plaats van de omroep in het openba-

    re leven in Nederland tot 1940, Leiden 1946

    Boer, P.A. de, à Steringa Idzerda, De pionier van

    de radio-omroep, Bussum 1969

    Böge, Volker, Jutta Diede-Lüchow, Bunkerleben

    und Kinderlandverschickung, Eimsbüttler Ju-

    gend im Krieg, Hamburg 1992

    Borel, Henri , Over de Moderne Dansen, Uitgave

    nr. 205 van het Geert-Groote-Genootschap,

    Den Bosch 1927

    Boudewijns, Leo, 'n Hele kunst, Notities over de

    platenwereld in Nederland, Bussum 1979

    Boudewijns, Leo, Honderd jaar rond, ( fonogra-

    fisch Nederland 1987, Amstelveen 1987

    Brinitzer, Carl, Hier spricht London, Von einem

    der dabei war, Hamburg 1969

    Brunn, H .O . , The Story of the Original Dixieland

    jazz Band, Louisiana State University Press

    1966

    Bucher, Will, Klaus Pohl (Hg), Schock und Schöp-

    fung, Jugendästhetik im 20. Jahrhundert ,

    Darmstadt/Neuwied 1986

    Bulterman, Jack, The Rambiers'Story, 38 jaar

    mâârrr... wij komen terug, Bussum 1973

    Caspers, Jacques, Zonder Antenne, Uitgave t.g.v.

    de gelijknamige tentoonstelling in het Neder-

    lands PTT-museum, Den Haag 1992

    Charité, J. (red), Biografisch woordenboek van Ne-

    derland, delen 2 en 3, Amsterdam 1985, Den

    Haag 1989

    Coret, Alexander, Melodieën en Muzikanten, Ca-

    valcade van de lichte muziek, Zeist 1965

    Crone, Michael, Hilversum unter dem Haken-

    kreuz, Die Rundfunkpolitik der Nationalsozia-

    listen in den besetzten Niederlanden 1940-

    1945, München 1983

    Danzi, Michael, American Musician in Germany

    1924-19)9, Memoirs of the jazz, entertainment,

    and movie world of Berlin during the Weimar

    Republic and the Nazi era - and in the Uni -

    ted States as told to Rainer E. Lotz, Schmitten

    1986

    Determeyer, Eddy, Ruige Dagen, 70 jaar jazz in

    Groningen, Groningen 1988

    Diemke, Erik, Dirk Schreyer (Hg), Der Hambur-

    469

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    ger und Germania Ruder Club 1836-1986,150 Jahre rudern in Deutschland, Hamburg 1986

    Diller, Ansgar, Rundfiinkpolitik im Dritten Reich, München 1980

    Dittrich, Kathinka, Paul Blom, Flip Bool (red), Berlijn-Amsterdam 1920-1940, Wisselwerkin-gen, Amsterdam 1982,

    Dittrich, Kathinka, Hans Würzner (red), Neder-land en het Duitse exil 1933-1940, Amsterdam 1981

    Dowe, Dieter (Hg), Jugendprotest und Genera-tionskonflikt in Europa im 20. Jahrhundert, Bonn 1986

    Drewnial, Boguslaw, Der deutsche Film 19)8-194$, Ein Gesamtüberblick, Düsseldorf 1987

    Drukker, Bernard, Ik speel voor U, Nieuwkoop 1979

    Dümling, Albrecht, Peter Girth (Hg), Entartete Musik, Zur Düsseldorfer Ausstellung von 1938, Eine Kommentierte Rekonstruktion, Düsseldorf 1988

    Eichenauer, Richard, Musik und Rasse, München 1932

    Eichstedt, Astrid, Bernd Polster, Wie die Wilden, Tänze auf der Höhe ihrer Zeit, Berlin 1985

    Ekstein, Modris, Rites of spring, the Great War and the birth of the modern age, Boston 1989

    Engels, M.J. Adriani, G.H. Wallagh, Nacht over Nederland, Journalistieke reportage van vijf be-zettingsjaren 1940-1945, Uitgave 'Ons Vrije Nederland', zonder plaatsaanduiding 1945

    Eyle, Wim van (red), The Dutch Jazz & Blues Discography 1916-1980, Amsterdam 1981

    Eyle, Wim van (red), Jazz & geïmproviseerde mu-ziek in Nederland, Utrecht/Antwerpen 1978

    Fark, Reinhart, Die Mi_achtete Botschaft, Publi-zistische Aspekte des Jazz im soziokulturellen Wandel, Berlin 1971

    Fechner, Eberhard, Die Comedian Harmonists, Sechs Lebenslaufe, Berlin 1988

    Fritsch, Theodor (Hg), Handbuch der Judenfrage, Die wichtigsten Tatsachen zur Beurteilung des jüdische Volkes, Leipzig 1935

    Fröhlich, Elke (Hg), Die Tagebücher von Joseph Goebbels, Sämtliche Fragmente, München 1987

    Gelder, Henk van, Jaques Klöters, Door de nacht klinkt een lied, Amusement in Nederland 1940-1945, Amsterdam 1985

    Gelder, Henk van, Een rondje voor de muziek, Amstelveen 1985

    Gelder, Henk van, Hester Carvalho, Gouden tij-den, Vijftig jaar Nederlandse popbladen, Am-sterdam 1994

    Gerick, Herbert, Theo Stengel, Lexikon der Juden in der Musik, Mit einem Titelverzeichnis jüdi-scher Werke, Berlin 1940

    Gilbert, Will G., C. Poustochkine, Jazzmuziek, 's-Gravenhage 1939

    Godbolt, Jim, A History of Jazz in Britain 1919-50, Londen 1984

    Goebbels, Joseph, Dagboeken 19)9-194$, (verta-ling Wim Sanders), Amsterdam 1985

    Goebbels, Joseph, Das eherne Herz, Reden und Aufsätze aus den Jahren 1941/42, München 1943

    Goebbels, Joseph, Signale der neuen Zeit, 25 aus-gewählte Reden von Dr. Joseph Goebbels, München 1934

    Goebbels, Joseph, Tagebücher 194$, Die letzten Aufzeichnungen, Hamburg 1977

    Goffin, Robert, Jazz from Congo to Swing, Lon-den 1946

    Gooyer, A.C. de, Het beeld der vad'ren, Een docu-mentaire over het leven van het protestants-christelijke volksdeel in de twintiger en derti-ger jaren, Baarn 1964

    Graef, Jack de, De Swingperiode (1935-1947), Jazz in België, Antwerpen-Retie 1980

    Groot, Hugo de, Herinneringen van Dada, (niet gepubliceerde memoires), Hilversum 1965

    Guse, Martin, Andreas Kohrs, Die 'Bewahrung' Jugendlicher im NS-Staat, Ausgrenzung und Internierung am Beispiel der Jugendkonzentra-tionslager Moringen und Uckermark, docto-raalscriptie, Liebenau-W./Hardegsen 1985

    Hageman, Bas, Geschiedenis van de Nederlandse omroep, Bussum/Naarden 1996

    Harmsen, Ger, Blauwe en rode jeugd, Ontstaan, ontwikkeling en teruggang van de Nederland-se jeugdbeweging tussen 1853 en 1940, Nijme-gen 1975

    Harmsen, Ger, De geschiedenis van de J. G.O.B., 196z

    Havenaar, R., De NSB tussen nationalisme en 'volkse'solidariteit, De vooroorlogse ideologie van de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland, Den Haag 1983

    Heiber, Helmut, Joseph Goebbels, München 1974 Heinrich, Franz, Swing-Generation, Selbsterleb-

    tes von Franz Heinrich, Berlin/Menden 1988 Heister, Hanns-Werner, Hans-Günter Klein

    (Hg), Musik und Musikpolitik im faschistischen Deutschland, Frankfurt a.M. 1984

    Heuvel, J.H.J, van den, e.a., Een vrij zinnige ver-houding, De VPRO en Nederland 1926-1986, Baarn 1986

    Hinkel, H. (Hg), Handbuch der Reichskulturkam-mer, Berlin 1937

    470

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    Höfer, Josef, Karl Rahner, Lexikon für Theologie

    und Kirche, IX, Rome/München 1964

    Hoffmann, Gabriele, NS-Propaganda in den Nie-

    derlanden, Organisation und Lenkunk der Pu-

    blizistik unter deutscher Besatzung 1940-1945,

    Berlin 1972

    Huber, Karl-Heinz, Jugend unterm Hakenkreuz,

    Frankfurt a.M./Berlin 1986

    Jaarboekje van den Nederlandschen Omroep 194}-

    1044, Hilversum 1944

    Jong, L. de, Het Koninkrijk der Nederlanden in de

    Tweede Wereldoorlog, 's-Gravenhage 1969-1988

    Jonge, A.A. de, Crisis en critiek der democratie,

    Anti-dernocratische stromingen en de daarin

    levende denkbeelden over de staat in Neder-

    land tusen de wereldoorlogen, Utrecht 1982

    Joodsche Weekblad, Het, deel 1, Den Haag 1979

    Kagie, Rudie, De eerste neger, Herinneringen aan

    de komst van een nieuwe bevolkingsgroep,

    Houten 1989

    Kater, Michael H. , Different Drummers, Jazz in

    the Culture of Nazi Germany, New York 1992

    Katholische Lebenswerte, Monographien über die

    Bedeutung des Katholozismus für Welt und

    Leben, Band 7, Paderborn 1922

    Kellersmann, Christian, Jazz in Deutschland von

    1933-194$, Hamburg/Menden 1990

    Kershaw, Ian, The 'HitlerMyth', Image and Rea-

    lity in the Third Reich, Oxford 1987

    Kleywegt, Arie, De dansorkesten van de BBC en

    andere herinneringen, Amsterdam 1994

    Kloet, Co de, Gabri de Wagt, Mooi Holland, De

    woelige jaren van de Ramblers, Amsterdam 1981

    Klönne, Arno (Hg), Jugendkriminalität und Ju-

    gendopposition im NS-Staat, Ein sozialge-

    schichtliches Dokument, Münster 1981

    Klose, Werner, Generation im Gleichschritt, Ein

    Dokumentarbericht, Hamburg 1964

    Klöters, Jacques, 100 jaar amusement in Neder-

    land, 's-Gravenhage 1987

    Knauer, Wolfram (Hg), Jazz in Deutschland,

    Darmstädter Beiträge zur Jazzforschung, Band

    4, Darmstadt 1996

    Kok, René, Erik Somers (red), Documentaire Ne-

    derland en de Tweede Wereldoorlog, deel 39

    (Amusement en ontspanning), Amsterdam-

    Zwolle 1991

    Koster, Simon, De razende saxofoon, Den Haag

    1931.

    Kuhnke, Klaus, Manfred Miller, Peter Schulze,

    Geschichte der Popmusik, Band 1 (bis 1947),

    Bremen 1976

    Kupffer, Heinrich, Swingtime, Chronik einer Ju-

    gend in Deutschland 1937-1951, Berlin 1987

    Kwiet, Konrad, Reichskommissariat Niederlande,

    Versuch und Scheitern nationalsozialistischer

    Neuordnung, Stuttgart 1968

    Lange, Horst H.,Jazz in Deutschland, Die deut-

    sche Jazz-Chronik 1900-1960, Berlin 1966

    Langestraat, Willy, De Willy Langestraat (Lan-

    guestra — Billy Longstreet) Story, Een muzikaal

    avontuur (niet gepubliceerde autobiografie),

    Amsterdam 1993

    Lehberger, Reiner, Hans-Peter de Lorent (Hg),

    Die Fahne Hoch, Schulpolitik und Schulalltag

    in Hamburg unterm Hakenkreuz, Hamburg

    1986

    Lelieveldt, Philomeen B., Voor en achter het voet-

    licht, Musici en de arbeidsverhoudingen in het

    kunst- en amusementsbedrijf, 1918 tot 1940,

    proefschrift Universiteit van Utrecht, Utrecht

    1998

    Lely, Aafje, Jazz op de radio, Een vergelijking tus-

    sen publieke en commerciële radiozenders in

    Nederland, doctoraalscriptie, Faculteit

    PSCW, Universiteit van Amsterdam, 1993

    Linnebank, D A . , Moderne amusementsproble-

    men, Centraal Bureau van 'Voor Eer en

    Deugd', Roermond/Maaseik 1934

    Loo, Gerard C. van, Tussen de noten door, Herin-

    neringen van een muzikant, zonder plaatsaan-

    duiding 1991

    Löwenthal, Richard, Patrick von zur Mühlen

    (Hg), Widerstand und Verweigerung in Deut-

    schland 103) bis 104;, Berlin/Bonn 1982

    Lust, Gunter, The Flat Foot Floogee... treu-

    deutsch, treudeutsch, Erlebnisse eines Hambur -

    ger Swingheinis, Hrg. von Jens Michelsen,

    Hamburg 1992

    Lust, Gunter, Mit der Schellack auf du, E r i n n e -

    rungen eines Sammlers, Hamburg/Menden

    1982

    Lust, Gunter, Schellackflöhe, Anhänger der

    Rille (niet gepubliceerd typoscript), Hamburg

    1987

    Lust, Gunter & Lissy, ...undsie drehen sich im-

    mer noch!, Hamburg/Menden, 1984

    Maatjens, Ad, Elck wat wils, Populaire muziek

    bij de KRO tussen kerk en luisteraar, docto-

    raalscriptie, Faculteit der Letteren, Universiteit

    van Utrecht 1993

    Maatjens, Ad, Populaire muziek op de radio ioip-

    1941, deel 1, niet gepubliceerd onderzoek i.o.v.

    het Nederlands omroepmuseum, Winssen

    febr. 1996

    Mann, Klaus, Der Wendepunkt, Ein Lebens-

    bericht, Hamburg 1984

    Mann, Thomas, Deutsche hörer! Radiosendungen

    471

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    nach Deutschland aus den Jahren 1940 bis 1945, Frankfurt a.M. 1986

    Manning, AF., Zestig jaar KRO, Uit de geschie-denis van een omroep, Baarn 1985

    Masman, Theo Uden, Maar...wij komen terug, (memoires) 1946, Typoscript-uitgave van de 'The Ramblers Fanclub', Utrecht 1989

    McCarthy, Albert, The Dance Band Era, The Dancing Decades from Ragtime to Swing, 1910-1950, London 1974

    Meyer, Michael, The Politics of Music in the Third Reich, New York 1991

    Micheels, Pauline, Muziek in de schaduw van het Derde Rijk, De Nederlandse symfonie-orkes-ten 1933-1945, Amsterdam 1993

    Möller, Allard J.M., Batavia a swinging town!, Dansorkesten en Jazzbands in Batavia 1922-1949, Den Haag 1987

    Mulder, Hans, Kunst in crisis en bezetting, een on-derzoek naar de houding van Nederlandse kunstenaars in de periode 1930-1945, Utrecht 1978

    Müller, Thorsten, Lantenz und Mentalität eines Widerstandes (niet gepubliceerd typoscript), zonder plaatsaanduiding 1965

    Nicolaisen, Hans-Dietrich, Die Flakhelfer, Luftwaffen- und Marinehelfer im Zweiten Weltkrieg, Berlin 1981

    Ohne uns hätten sie das gar nicht machen können, Nazi-Zeit und Nachkrieg in Altona und Ot-tensen, Stadtteilarchiv Ottensen e.V., Ham-burg 1985

    Oorlogsdocumentatie '40-'4$, Tweede jaarboek van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, Zutphen 1990

    Oorlogsdocumentatie '40-45, Vierde jaarboek van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, Zutphen 1993

    Openneer, Herman, Kid Dynamite, De legende leeft, Amsterdam 1995

    Organisations buch der NSDAP, Zentralverlag der NSDAP, München 1936

    Peters, Richard (Hg), Geist und Gesellschaft, Kurt Breysig zu seinem sechzigsten Geburtstag, Bre-slau 1927

    Pernet, Robert, Jazz in little Belgium, Historique & discographie de 1881 à 1966, Bruxelles 1966

    Peukert, Detlev, Die Edelweißpiraten, Protestbe-wegungen jugendlicher Arbeiter im Dritten Reich, Eine Dokumentation, Köln 1983

    Pias, Michel van der, Uit het rijke Roomsche leven, Een documentaire over de jaren 1925-1935, Utrecht 1965

    Pohl, Rainer, 'Swingend wollen wir marchieren', in: Heilen und Vernichten im Mustergau Ham-burg, Bevölkerungs- und Gesundheitspolitik im Dritten Reich, Hamburg 1984

    Polster, Bernd (Hg), Swing Heil, Jazz im Natio-nalsozialismus, Berlin 1989

    Prel, M. du, W. Janke (Hg), Die Niederlande im Unbruch der Zeiten, Alte und neue Beziehun-gen zum Reich, Würzburg 1941

    Presser, ]., Ondergang, De vervolging en verdel-ging van het Nederlandse jodendom 1940-1945, Den Haag 1977

    Prieberg, Fred K, Musik im NS-Staat, Frankfurt a.M. 1982

    Projektgruppe für die vergessenen Opfer des NS-Regimes (Hg), Verachted-Verfolgt-Vernichtet, zu den 'vergessenen' Opfern des NS-Regimes, Hamburg 1986

    Rock, Christa Maria, Hans Brückner (Hg), Ju-dentum und Musik, Mit den ABC jüdischer und nichtarischer Musikbeflissener, 2. Aufla-ge, München 1936

    Rozenberg, Alfred, Der Sumpf, Querschnitte durch das 'Geistes'-Leben der November-De-mokratie, München 1930

    Rudorf, Reginald, Jazz in der Zone, Köln/Berlin 1964

    Rühling, Cornelia, Jürgen Steen, Walter, Leben und lebensbedingungen eines Frankfurter Jun-gen im III. Reich, Frankfurt a.M. 1986

    Ruland, Ludwig, Handbuch der praktischen Seelsorge, Zweiter Band, Die Allgemeinen Grundlagen des sittlichen Handelns, Die Ethik des Geschlechtslebens, München 1931

    Schäfer, Hans Dieter, Das gespaltene Bewußtsein - Über deutsche Kultur und Lebenswirklich-keit 1933-1945, München/Wien 1981

    Schöffer, I., Het nationaal-socialistisch beeld van de ge-schiedenis der Nederlanden, Een historiografische en bibliografische studie, Utrecht 1978

    Schörken, Rolf, Luftwaffenhelfer und Drittes Reich, Die Entstehung eines politischen Be-wußtseins, Stuttgart 1984

    Schouten, Martin, Voor de oorlog, Herinneringen aan de jaren '30, Leiden 1982

    Schreuder, P.A., De dans- en amusementsorkesten spelen nog steeds te Amerikaansch-negersch en te hot, Jazzmuziek in Nederland 1940-1945, doc-toraalscriptie, Vakgroep Muziekwetenschap, Universiteit Utrecht, 1993

    Schröder, Heribert, Tanz- und Unterhaltungs-musik in Deutschland 1QIQ-IQ33, Bonn 1990

    Seyss-Inquart, Vier Jahre in den Niederlanden, Gesammelte Reden, Amsterdam 1944

    472

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    Splitt, Gerhard, Richard Strauss 1933-193$, Ästhe-tik und Musikpolitik zu Beginn der national-sozialistischen Herrschaft, Pfaffenweiler 1986

    Stachura, Peter D., The German Youth Movement 1900-194$, An interpretative and Documentary History, London 1981

    Steen, Jürgen, Jugend im nationalsozialistischen Frankfurt, Ausstellungsdokumentation - Zeit-zeugenerinnerungen 196 Publikum, Frankfurt a.M. 1987

    Studien zur Geschichte der Konzentrationslager, Schriftenreihe der Vierteljahrshefte für Zeitge-schichte, nr. 21, Stuttgart 1970

    Sijes, B.A., De Arbeidsinzet, de gedwongen ar-beid van Nederlanders in Duitsland 1940-1945, Den Haag 1966

    Tak, Max, Onder de bomen van het plein, Amster-dam 1963

    Terveen, Fritz, Erläuterungen und Hinweise zu dem NS-Propagandafilm 'Herr Roosevelt Plau-dert', Hamburg 1963

    Toorn, M.C. van den, Wij melden u den nieuwen tijd, Een beschouwing van het woordgebruik van de Nederlandse nationaal-socialisten, Den Haag 1991

    Verkijk, Dick, Radio Hilversum 1940-194$, De omroep in de oorlog, Amsterdam 1974

    Visser, J.G., PTT 1940-194$, Beleid en bezetting, proefschrift Universiteit van Leiden, Den Haag 1968

    Vos, René, Niet voor publicatie, De legale Neder-landse pers tijdens de Duitse bezetting, Am-sterdam 1988

    Wittek, Bernhard, Der britische Ätherkrieg gegen das Dritte Reich, Die deutschsprachigen Kriegs-sendungen der British Broadcasting Corpora-tion, Münster 1962

    Wolbert, Klaus, That's Jazz, Der Sound des 20. Jahrhunderds, Frankfurt a.M. 1990

    Wolffram, Knud, Tanzdielen und Vergnügungspaläste, Berliner Nachtleben in den dreißiger und vierziger Jahren. Von der Friedrichstraße bis Berlin W, vom Moka Efti bis zum Delphi, Berlin 1992

    Wouters, Kees, Jazz tegen de Nazi's, Het verzet van de 'Swing-Jugend' ten tijde van Hider's Derde Rijk, doctoraalscriptie, Faculteit der Letteren, Universiteit van Amsterdam 1987

    Wulf, Joseph, Die Bildende Künste im Dritten Reich, Eine Dokumentation, Frankfurt a.M. 1989

    Wulf, Joseph, Musik im Dritten Reich, Eine Do-kumentation, Frankfurt a.M. 1966

    Wulf, Joseph, Presse und Funk im Dritten Reich, Eine Dokumentation, Frankfurt a.M. 1989

    Wijfjes, Huub, Hallo hier Hilversum, Driekwart eeuw radio en televisie, Weesp 1985

    Wijfjes, Huub (red), Omroep in Nederland, Vijf-enzeventigjaar medium en maatschappij, 1919-1994, Zwolle 1994

    Wijfjes, Huub, Radio onder Restrictie, Overheids-bemoeiing met radioprogramma's 1919-1941, Amsterdam 1988

    Wijnberg, Hans E. / Guido van Rijn,/

  • GERAADPLEEGD BRONNENMATERIAAL

    Jeremy, John (Reg.), Swing under the Swastika, Yorkshire Television Documentaire, Londen

    Kelder, Jan (Reg), De geschiedenis van de jazz in Nederland van ipifi tot heden, NOS-televisie-documentaire, Deel i 'Kijkswing (1919-1939), Deel 2 'Het komt wel weer in orde' (1940-1945), NOS/NJA februari-maart 1993

    Lotz, Rainer E., Hoestekst LP German Propagan-da Swing 1940-1943, Vol. 2, Harlequin H Q 2059, z.d.

    Openneer, Herman, Hoestekst CD Het A. V.R. O. Dansorkest o. Lv. Hans Mossel, 18 opnamen uit de periode i937-'38, NJA 9301, augustus 1993

    Openneer, Herman, Hoestekst CD Coleman Hawkins & Benny Carter in Holland, deel 1, Panachord DH 2052, augustus 1990

    Openneer, Herman, Hoestekst CD Ernst van 't Hoffen zijn orkest, 24 opnamen uit de periode i94i-'42, NJA 9401, september 1994

    Openneer, Herman, Hoestekst CD Ernst van 't Hoffen zijn orkest, deel 2, 20 opnamen uit de periode 1942-'44, NJA 9602, oktober 1996

    Openneer, Herman, Hoestekst LP Swing van Ne-derlandsch Fabrikaat, deel 1 (i934-'43), Pa-nachord H 2009, maart 1983

    Rapport der regeerings-commissie inzake het dans-vraagstuk, Den Haag 1931

    Tentoonstelling, Opvoeding van de jeugd boven den leerplichtigen leeftijd, Verslag van de ten-toonstelling, het congres, de conferenties en de demonstraties, 's-Gravenhage 16 juli - 14 augustus 1919

    Verslag van de staatscommissie tot onderzoek naar de ontwikkeling der jeugdige personen van 13-18 jaar, Amsterdam 1919

    Wouters, Kees, Jazz tegen de Nazi 's, filmdocu-mentaire over de Hamburgse 'Swing-Jugend', Amsterdam 1991

    Wouters, Kees, 'Jeugd en muziek in de oorlog', VPRO-radiodocumentaire Het spoor terug, Ra-dio 1,19-12-1989

    474