q, f. q. s. dissertatio gradualis, occupatione, 1315548/fulltext01.pdf · pdf file q, f....

Click here to load reader

Post on 30-Dec-2019

3 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Q, F. F. Q. S._ DISSERTATIO GRADUALIS,

    OCCUPATIONE, QUAM,

    CONSENSU AMP1ASS. PHILOS. IN 1LLUST.IU AD S

    MODERANTE CELEBERRIMO VIRO,

    MAG. JOHANNE IHRE,

    ELOQ.& POLIT. PROFESS. REG. &ORD. S. R. L. M.

    rUBIICO EXAMINI MODESTE SUBMITTIT

    ANDREAS EKSTRAND, OSTRO-GOTHUS

    IN AUDIT. CAROL. MAJ. D MARTII M D C C L I I.

    HORIS ANTE MEKIDIEM CONSVETIS.

    UPS ALI JE. TYPIS LAUR. MAGN. HÖJER.

  • KOtfGL, MAJ:TS TRO-TIENARE och HOFJÅGMÅSTÄRE,,

    DEN WÅLHORNE HERREN

    HÖGGUNSTiCE HERRE.

    in o förmögenhet hade wäl hindrat min wfP . mening, att på ett få ringa fått: å daga läg¬

    ga den åikänfla, fom Wålborne Herr Hofjågniä- f lårens ©gemena ynneffc ceh ymnige wåfgiernin- gar hos mig upwåckt, om icke Wålborne Herr Hofjågrnåflarens flora ädelmod gifWit mig frimo¬ dighet, och förfakrat-, att rena péh ofkyldignafå figter aldrig behéfwa- afWålborne H§rr Hofjåg- måflaren rådas omilde anfeende * famfc att em wålmenande enfaldighet hwarken går båfvvande. under Hans ögon, eller föraktad där ifrån.

    Tillåt derfore-, art, då jag ?f Wålborne Herr HofJägmåflaren s widc frågdade namn fokerr åt defla bladen anfeende och glans, de (amma ock Wålborne Herr Hofjågoiaftaren få. tillägnas och helgas,,

    Jag

  • Jag beklagar , att min fullkomliga- wördnad och tack famhet, fa ofullkomlige!* betygas; men fkattar mig lycfcelig, att der. ar för Wa Iborne Herr Hofjagmaforen, (om akid häller wiljan god , nåir förmågan brifter.

    Min dnfkan år, att Tfälborne Herr Höfjågy mädaren må öforkrånkt nyttja de förmåner, forrr ett frän alFmån oro oeh buller indragit lefnads fått år en arbe t fam men löshet Ikäncker, fam t ännu fle¬ ra år i fållhet och förnöjelfe öfwerlefwa, til det all¬ männas gagn, wettenfkapers, och i fynnerbee na¬ tural hiTtoriens fordel, den förnäma wårdiiadsn& srofir och .(föd-, och alla rättfintas glådje.

    Med wfirännd frambardar jag, att 'warft wllborne herr hofjågmåstakems

    Såmiutafle tjenare1 MOERS E&STRANDä

  • Clarillimc Domine CANDIDATE. Ik-

    Si unquam laetari conveniat, ubi Amicos, & qui-bus nihil nobis carius, metam, quam fibi propo- fuerunt, fciiciter attingere videmus, meae certc Ja> titias pulcerrimum prsebctur argumentum, cum jam jam, Clariffime D:ne Candidate, alterum laboris Tui Academici fcetum publicae luci erk commifiu- rus. Scilicec eo res Tua delata eft, ut quam pri- mum honores, adquos obtinendos indefeffus incu- buifti, in Te collatos, & videamus, Sc Tibi raa- gnopere omnes gratulemur. Ego autem vel hanc occafionem prseterire nolui, nec debui, quin ali- quod mei in Te ofhcii Sc amoris documentum ex- taret, Sc proTuis in Me meritis faltem gratiffimum Tibi teftificarer animum. Opto igitur Tibi toto pe&ore, hoc Radio decurfo, (ucceflus in pofterum longe fecundiffimos, ut ecclefias Sc reipublicas, cui ftudia Tua confecrafti, rite infervias, & ipfe vicis- fim praemia Tuorum laborum reportcs uberrima

    ANDREAS SCHÖNBERG Fil.

  • Urnen fupremum, ferum omnium Conditor Moderatorque fapien- tiffimus, qui hominern viven- tem finxit, ad vitam confer- vandam necefTaria quoque con- ceffit media. Produxit fimul cum eo res alias vita & gau- dentes Sc, carentes, quas, ut ejus gratia, fecundum gloriarn

    Divinam, prseipue conditas, in ufum fuum convertere ei licuit. Quamdiu adhuc intra paucos mortalium ge • nus terminabatur humanuni , qui etjam levi ac para- bili vits cultu erant contenti, abunde ipfis ex ditißi- mo communis matris penu prsfidia fuppetebant cun- cla, nec ex rebus, in commune pohtis, ita alter Tibi aiiquam vindicabat, ut ab illius ufu alterum excluferit,* verum fingulis utendi squale Omnibus fuit jus: modo ne quis juflo plus (ibi tribceret, nec quod hic ufur- pandum repofuit, ifle ei prsriperef. Viguit fic ea tempeftate Camnunio, quam vocant Neqativam, in qua res couüderantur, veluti nullius adhuc fubjeéts impe-

    rio,

  • DE ÖCCUPATIONE.

    aio, fieqoe quoad proprletatem nemini competentes, quo ad jus vero easinvadendi & occup'andi ad omnes sequaliter pertinentes. *) Res igitur nullius adhuc erant, & qua fubftantiam ipfam & iliarum fruélum. Eteoim licet quisque, quahfum opus fuerit, inde (umferit & ©onfumferit, eo tarnen res ipfae hunc non exuerunt refpe&um: fi ita erant eomparatse, ut ufu non fue- rint confumtae , nihil impediebat , quo minus alius eas5 jam reliélas, libere & rsquali jure ufurpare pofiet.

    *) Hein. preel. ad Puff. Lib. XII jf. 2. j. IL

    Haec rerum Facies diutius non manfit eadem ; ubj enim au&um multiplicatumque fuit genus mortalium, indigcntia rerum neceffariarum major exiftere ccepit y adeo ut anxie jam , & majori cum cura conquirerent mortales, quae vits prrefidio eflent futura. Spontane! terrae fetus amplius non fufficiebant, Ted fubigenda fuit & excolenda, quo, fecundanti vi fuffulta, uberiores redderet fruåus> Hi vero 5 labore qusfiti, frequentio- ri jam fadto genere human0, in commune conferri haud potuerunt, ita ut omnes & ex a^quo inde parti» cipes fierent. Prsterea, fingulis obvia quaeque ad fe rapientibus, quisque pro fe feftinare fuit coadtus, nifi vacuus exforsque maneret, Quod cum per pravitatem, quce, proh dolor ! totam profapiam humanam ad ma- ium pronam atque proclivem reddit, vix ac ne vix quidem absque rixa mutuisque contentionibus fieri po- tuerit,fed potius certa mutuis internecionibus inde prsberetur materiés, quibus genus Iiumanum non lae- deretur, ftd penitns tandern conficeretur. Hinc homi- nes, qui & lege divina fe confervare tenentur, & do- rreftico üudio in luam fecuriratem feruntur, aliam Viani ingredi neceffun» habuerunt, qua incommodis,

    quse

  • DE OCCUPATIONE, 3 quse tommwiio illa affetebat, obviam iretur, & fingulo-rum faluti confuleretur. Agendum itaque erat, ut haccdiftenfionis feges aroputaretur, & quod quisque opera& labore fuo excoluit vel acquifivit, id tuto poflideret, nec ab allo ei interciperetur. Id quod obtineri nequi-bat, nifi ex rebus, in communem & promifcuum ufum patentibus, quisque aliquod & quantum neceftitati illiusfubievandae fatis efiet, ira fibi vindicaret, ut alii cuidam,Ipfo invito, eodem uti ne liceret. In hoc autem iVa- prietäs vel Dominium confiftit, de cujus igitur neceffi-täte & fundamento hinc ferri poteft judicium. Et licelexacfte definiri nequeat, quo praecife tempore , conimu-Hione primseva reliéta, dominium fit introdudum; veri- tas tarnen rei nihil inde capit detrimenti. De ratione autem illa, qua res in proprietatem licite tranfierunt,vel modo acquirendi dominium, eoque in fe & /implicitevtali, ut loqui amant» inter eruditos non plane conve-nit« Occupationem alii adprobant, alii damnant. Affir- manti fententise nos calculum adjicimusj quibus vero ira-duéti rationibus, lequentia B0 L, fiftent.

    % m: \ Res nullius funt, quse a nomine adhtic poflidenfur,a fingulis autem poffideri pofTunt. Dominium eft jus,quo alicujus rei fubftantia itaad aliquem pertinet, ut eo¬dem modo in folidum non pertineat ad alium. *) Oc¬cupatio eft faétum humanuni, quo res nullius in pro¬prietatem vindicantur, Qui negant, occupationem efle

    verum acquirendi dominii moduro, per illam proprieta-tls jus induci non pofte contenciunt; rationes vero, quibushic utuntur ^ forte rite non fubducunt. Si ipfa aÅionisnatura nihil inconvenientice vel injuftitise contineaf, necin aliorum tendat praejudieium, nihil omnino impedit,quo minus juilam iliam pronunciemus; at neutrum iHo- A z rum

  • 4 DE OCCUPATIONE.

    rum in occupntime depréhenditur „ ut mox evincere co- nabimur; injultiiice ig;tur immerito accxi-atur. Pilus autem quam longius progreffum fuerit, quasnam res per occupationem proprio fieri queant, paucis iniicandum eft. Sunt res vel corpora tes, vel incorporales '■> hse oecupatiOnis funt incapaces , etenim jura funt, quté re¬ bus vel perfonis inheerent: fi illud, inf:r confequentia dominii refcftmturpfi hoc, inflar adfributorum pef- fonse confirleraritur, quse fub dominium non cadunt. **) lilas igilur heic unicfi infelle&as volumus; nen vero omnes, Ted quae ex aujfU funt ufus, qus urnifati in- ferviunt, quseque cufloniam non detreétant. ***j

    *) Puff. de $iire Nat ctf geftt. fjb* IV. Cap, 4- f. 2. **) Hein.pr&L ad Pujf. cup. XIl.fi. **') Reite. xitP L 4

    §. IV. Resillas corporales per occupationem in dominium

    vindicari pofTe ita, ut jus proprietatis inleratur, nulli dubitamus aiTereie; nihil namque obftat nec a parte De?, nec a parte rerum nen a parte aliorum hominum. Non a parte Dei; is enim res, a fe conuitas, in meciio relin- quens, fingulis partem aliquam, nedum totam non ad- judicavit: Voluit autem , ut homines, qulbus exi'ten- tiam benigne largitus fuit, confervarentur: confervari vero non potuerunt, nid ex rebus hifee, ufibus'o- rnnium expofitis, & huc usque nullius, finguli homi¬ num quasdam dbi proprias redderent; (§.2) Id igitur permifit utique Deus, Åt occupatione res nullius in proprietärem vindicantur fper definit. allat § 3). Er¬ go illam etjam coricefH/Te cenfetur. Ubi autem a par¬ te Dei eft concefho 5 ibi a parte noftra jus: Jure igi- tur res occupari potuerunt, & proinde etjam juita fuit per occupationem proprietatis acquifitia

  • DE OCCUPATIONE. 5

    Neque a parte verum ; indifferentia enim in re¬ bus efl ad hujus vel illius hominis neceffitati infervi- endum$ nee in iilis aliquid concipi poteif impedimen- ti, quo minus seque in unius ac aiterius occupautis proprietärem cedant

    Neque a parte ali&ritm hominum; nam fi per ipfos occupatio hsee non iicita effet